Kościół wszystkich czasów. Rozmowy o współczesności i tradycji to wciągająca, wielowymiarowa książka stanowiąca zapis rozmów Pawła Chmielewskiego z dr. Pawłem Milcarkiem. Autorzy – korzystając z bogactwa historii, teologii i doświadczenia Kościoła – podejmują najważniejsze tematy dotyczące wiary, liturgii, moralności oraz współczesnych wyzwań, przed którymi stoją katolicy. Jest to głęboka analiza dotycząca fundamentów katolicyzmu, ukazanych w świetle tradycji i ponadczasowej nauki Kościoła.

Jesteśmy w jakiejś naprawdę ciemnej dolinie. Nie w „ciemnej nocy Kościoła”, jak mówią niektórzy, ale właśnie – w ciemnej dolinie. Istnieją nadal punkty odniesienia. Jest nauka Kościoła. Jednak wiele autorytetów zawodzi, przekonuje nas do rozwiązań, które są wprost sprzeczne z tym, co uważamy za katolickie pewniki. Wyobrażam sobie jednak równocześnie pokolenia tych katolików, którzy znajdowali się w innych momentach niejasności, kiedy dokonał się potężny wstrząs tradycji i wiary całe fragmenty Kościoła. To choćby czasy reformacji. Katolicy czuli się wtedy osamotnieni, zagrożeni… Trochę tak jest również dzisiaj. Powinniśmy robić to, co do nas należy w tych miejscach, gdzie mamy faktyczną odpowiedzialność. Z czasem wytworzy się z tego ruch, który przygotuje odrodzenie Kościoła.

Rozmowy, które stały się podstawą tej książki, prowadziliśmy na tle niekiedy prawdziwie dramatycznych przejść czasu pontyfikatu Franciszka – jednak nie chodziło o publicystyczną kronikę wydarzeń. Byłem pytany o źródła i powody rzeczy, które bulwersowały i nadal bulwersują opinię katolicką. Wielki kryzys domagał się głębszych diagnoz. Razem z Pawłem Chmielewskim spróbowaliśmy oznaczyć miejsca, w których nasze obecne kłopoty potrzebują światła idącego z długich stuleci wiary, z Kościoła wszystkich wieków.

Paweł Milcarek

Myliłby się ten, kto w związku z tak gorącym kontekstem wewnątrzkościelnym i politycznym, który towarzyszył nam w trakcie rozmów, spodziewałby się książki po prostu komentującej bieżącą rzeczywistość. W naszych rozmowach staraliśmy się traktować nawet najgłośniejsze zdarzenia jako tylko pretekst do tego, by czerpać z wielkiej historii katolicyzmu. Doktor Paweł Milcarek, jak Czytelnik z pewnością doskonale wie, potrafi z dużą zręcznością wyławiać wszelkie skarby z tego nieprzebranego depozytu: żeby znane przedstawiać w nowym świetle dzięki erudycji i osadzeniu w kontekście, a zapomniane jakby „odkurzyć” i wypolerować tak, że stają się zachwycającymi lampkami prowadzącymi pewnie po chrześcijańskich ścieżkach życia.

Mam nadzieję, że lektura tej książki będzie dla Państwa przyjemnością i przyniesie pożytek. Z tym w sercu oddaję tekst w ręce Czytelników.

Paweł Chmielewski

---

Paweł Milcarek (ur. 1966), doktor filozofii, historyk i publicysta, założyciel i wieloletni redaktor naczelny kwartalnika „Christianitas”. W przeszłości adiunkt w Katedrze Historii Filozofii Średniowiecznej UKSW w Warszawie (1992–2008) i dyrektor Programu 2 Polskiego Radia (2008–2009). Autor wielu książek i artykułów dotyczących historii filozofii i liturgii, myśli św. Tomasza z Akwinu, nauki Vaticanum II, cywilizacyjnych wymiarów chrześcijaństwa. Wśród nich: „Polska chrześcijańska – kamienie milowe” (2006), „Otwarte okna. Szkice z kultury humanizmu katolickiego” (2002, wyróżnienie Nagrody Mackiewicza) i trzytomowe „Brewiarium Kanonu Kultury” (2022–2024, nagroda Stowarzyszenia Wydawców Katolickich FENIKS 2025). Mąż, ojciec siedmiorga dzieci. Mieszka w Brwinowie koło Warszawy.

Paweł Chmielewski, dziennikarz i publicysta od lat związany z portalem PCh24.pl. Autor wielu książek, m.in. „Pontyfikat kryzysu. Dlaczego upadł Benedykt XVI”, „Papież Franciszek i mafia z Sankt Gallen”, „Hejterzy. Stare herezje w nowych szatach” czy „Leon XIV. Nowy papież”. Mąż i ojciec. Mieszka w Warszawie.

Spis treści:

Wstęp.
Eucharystia. Źródło i szczyt życia Kościoła
Jak będzie w Królestwie Bożym
Mnisze życie chrześcijanina
Tajemnice brewiarza
Komunia święta. Do ust czy na rękę?
Schizmatycy. Dlaczego wierni odchodzą z Kościoła… w jego obronie?
Kobiety w Kościele
Zmiana nauczania kontra Tradycja
Tradycjonaliści i charyzmatycy. O różnych „duchowościach” w Kościele
Ksiądz, czyli kto?
Świeccy w Kościele
Zmierzch ery atlantyckiej?
Katolicka nauka społeczna i Leon XIV.
Sobór – synod – synodalność. Co to właściwie znaczy?
Nowy koncyliaryzm? Między papieżem a soborem
Czy potrzebny jest nowy Sobór Trydencki?
Vaticanum II. Wielki sobór czy tragedia Kościoła?
Sobór Nicejski. Złożone dziedzictwo
Kościół synodalny. Czym jest, czym się stanie?
Gnoza. Odwieczny wróg chrześcijaństwa
Herezje chrystologiczne
Między judeochrześcijaństwem a marcjonizmem
Milenaryzm
Biskupi przeciwko herezjom
Czy papież może być heretykiem?

Nigdy jeszcze w historii ludzkości przeciętny człowiek nie cieszył się takim bogactwem materialnym, a przy tym nigdy wcześniej nie był tak niespokojny i nieszczęśliwy. Któż z nas nie zna ludzi, którzy mając wszystko, niczym się nie radują. Brak zadowolenia przenika każdy aspekt ich życia: wszystko, co posiadają, stało się dla nich ciężarem, który przynosi wprawdzie natychmiastową satysfakcję, ale ani trochę nie zbliża ich do szczęścia.

Możemy realizować swoje przyjemności, jednak żadna z nich – niezależnie od swej intensywności – nie jest w stanie zaspokoić pragnienia ukrytego w ludzkiej duszy. Człowiek bowiem jest stworzony do rzeczy większych.

Istnieje swoisty paradoks związany z faktem, że pomimo głębokiego pragnienia szczęścia (które, zdaniem Arystotelesa, jest dobrem najwyższym) ludzie często wybierają drogi, które w żaden sposób nie mogą ich doprowadzić do tego celu. Człowiek jest często sprawcą swego upadku, swoim najgorszym wrogiem.

W dzisiejszych czasach rzadko widujemy ludzi, których twarze emanują radością i pokojem. Kiedy jednak napotykamy ich na swej drodze, pragniemy wydobyć od nich tajemnicę radości. Co jest tym tajemniczym kluczem, który znaleźli, a którego my sami nie posiadamy?

Tajemnica ich szczęścia polega na tym, że odkryli oni znaczenie ludzkiej egzystencji i opanowali najważniejszą, a przy tym najtrudniejszą ze sztuk – sztukę życia. Wybierając życie godne, zostali nagrodzeni pokojem, „którego świat dać nie może”.

Niniejsza książka przedstawia podstawowe zasady dotyczące tego, jak osiągnąć ten cel. Zawarte w niej mądre i roztropne wskazania pomogą czytelnikowi nauczyć się, jak prawdziwie żyć i co czynić, by osiągnąć szczęście.

Alice von Hildebrand

***

DIETRICH VON HILDEBRAND (1889-1977) - urodził się we Florencji. Studiował filozofię w Niemczech pod kierunkiem wybitnych fenomenologów, Edmunda Husserla i Maxa Schelera, następnie sam zaczął wykładać na Uniwersytecie Monachijskim. W 1914 roku nawrócił się na katolicyzm. Obserwując narodziny nazizmu w Niemczech, szybko dostrzegł prawdziwe oblicze zbrodniczej ideologii i stał się jej zagorzałym krytykiem. Po dojściu Hitlera do władzy musiał schronić się w Austrii, a po zajęciu tego kraju przez nazistów w ostatniej chwili zdołał się wymknąć prześladowcom i przedostać za ocean. W 1940 roku rozpoczął pracę na katolickim Uniwersytecie Fordham, gdzie wykładał aż do przejścia na emeryturę. Dietrich von Hildebrand był filozofem o niezwykle rozległych zainteresowaniach, autorem ponad trzydziestu książek i wielu artykułów, z jednaką kompetencją piszącym o problemach etyki i estetyki, o fundamentalnych postawach moralnych i małżeństwie, o liturgii oraz o wyzwaniach i zagrożeniach, przed którymi stoi współczesny Kościół (papież Pius XII nazwał go „dwudziestowiecznym Doktorem Kościoła”). W języku polskim ukazały się m.in.: Przemienienie w Chrystusie (Kraków 1982), Koń trojański w Mieście Boga (Warszawa 2000), Spustoszona winnica (Warszawa 2000).

ALICE VON HILDEBRAND (1923 - 2022) - urodziła się w Belgii. Studiowała filozofię na Uniwersytecie Fordham w Stanach Zjednoczonych, pod kierunkiem Dietricha von Hildebranda. Po latach wspólnej pracy twórczej została jego żoną. Przez 37 lat wykładała filozofię w Hunter College w Nowym Jorku. Jej wybitne osiągnięcia w nauczaniu i działalności pedagogicznej zjednały jej nie tylko uznanie władz uczelni, ale też podziw i sympatię trzech pokoleń studentów. Alice von Hildebrand jest autorką wielu książek i artykułów. Pisze o szeroko pojętych zagadnieniach dotyczących kobiet, miłości, małżeństwa, kryzysu wiary czy zagrożeń wynikających z błędnie rozumianego feminizmu. Dorobek Alice von Hildebrand obejmuje m.in.: Uszlachetnione miłością. Listy do panny młodej (polskie wyd. pt. Jak kochać po ślubie, Poznań 2000), Wprowadzenie do filozofii religii, Uszlachetnione cierpieniem. Listy do wdowy (polskie wyd. Poznań 2002), Dusza Lwa (biografia jej męża).

Książka Artura Góreckiego to zbiór tekstów o wychowaniu i kształceniu, które ukazują edukację jako proces integralnego formowania człowieka – jego rozumu, woli i uczuć. Autor, sięgając do klasycznej tradycji pedagogicznej, myśli św. Tomasza z Akwinu i doświadczeń edukacji chrześcijańskiej, stawia pytania o sens szkoły, rolę mistrza, wartość kanonu lektur i miejsce rodziny w procesie wychowania. To propozycja zarówno dla nauczycieli, rodziców i wychowawców, jak i wszystkich, którzy szukają odpowiedzi na pytanie: jak wychowywać człowieka takiego, jakim być powinien.

***

Do czego zmierza proces kształcenia i wychowania? "Jego celem - pisze dr Artur Górecki - jest prowadzenie wychowanków do ludzkiej dojrzałości (realizacji ludzkiej natury) w oparciu o to, co w całej naszej kulturze jest najwartościowsze". Co jest warunkiem pozyskania dóbr godnych osoby ludzkiej? Uporządkowane władze intelektu, woli i uczuć, realizacja przypadającego człowiekowi dobra ze świadomością, że fundamentem każdej powinności etycznej jest poprawnie pojęta rzeczywistość, a nie arbitralne oglądy czy ideologiczne projekty. Podstawową zasługą książki Formowanie człowieka jest przypomnienie (jest powtórzenie z mocą), że założenia antropologiczne i etyczne stanowią nieodzowny punkt wyjścia i stały nadrzędny aspekt każdej doktryny edukacyjnej i wszelkiej refleksji o nauczaniu.

U źródeł tej sięgającej do korzeni cywilizacji i wciąż dobroczynnej koncepcji kształcenia - mówi nam Autor - tkwi edukacja klasyczna, z trojakiej wywodząca się biblioteki: greckiej, łacińskiej i chrześcijańskiej. Jej losy historyczne i ponadczasowe wartości ukazuje Autor w szeregu rozdziałów. Czytamy te fragmenty książki z wielkim erudycyjnym pożytkiem. Śledzimy je zarazem z głębokim uznaniem dla wiedzy Autora, pozwalającej mu wpisywać ten program edukacyjny w kontekst historii myśli i tok przemian obrazów świata w Europie. Nie uchodzą uwagi dr. Góreckiego "tektoniczne", można by powiedzieć, ruchy formacji cywilizacyjnych Europy - pęknięcia i konflikty, które dziś oddzielają Zachód i Europę w swych dziejach katolicko-łacińską barierami obcości i wzajemnego niezrozumienia. Jestem przekonany, że ta sfera rozważań zapewnia książce Formowanie człowieka sukces czytelniczy, wykraczający daleko poza krąg osób zainteresowanych edukacją jako taką.

Nie mniej poznawczo pasjonujące są te miejsca w książce, które prezentują współczesne dyskusje wokół modelu i celów edukacji, a w szczególności doktryny leżące u podstaw decyzji o instytucjonalnym i programowym kształcie systemu edukacji. Zwraca uwagę fakt, że decyzje ustrojowe i programowe w coraz większym stopniu nabierają zasięgu ponadpaństwowego, a tym samym ulegają homogenizacji i wymykają się spod kontroli wspólnot kulturowych, które pielęgnują tożsamości narodowe i lokalne. W najbliższym okresie mogą w tej sferze zamierzeń eurokratów zapaść nieodwracalne dla Polski decyzje - książka dr. Góreckiego jest zatem zbiorem niezbędnych i mobilizujących informacji dla osób nieobojętnych wobec przyszłości edukacji w naszym kraju.

Otwarte kwestie bieżącej praktyki edukacyjnej dr Górecki podejmuje z publicystyczną pasją, a równocześnie z dojrzałością nauczyciela praktyka i z doświadczeniem urzędnika rangi ministerialnej. Podzielam wszystkie przesłanki, które Autora tej niezmiernie ważnej "książki na czasie" skłaniają do sceptycyzmu odnośnie do przyszłości edukacji publicznej w Polsce. Z nie mniejszym od Autora optymizmem (może nawet z entuzjazmem, do którego mam skłonność) odnoszę się do perspektyw polskiej edukacji, wyrastających z oddolnych, samorzutnych inicjatyw społecznych, z pięknych tradycji lokalnych i rodzinnych. Może właśnie tam rozpocznie się powrót do merytokracji w Polsce, uruchomienie prawidłowych mechanizmów awansu społecznego; może tam dokona się proces restytucji polskich elit? Znakomity zbiór szkiców Artura Górskiego sytuuje nas, jak się przekonujemy, w samym centrum wielkich polskich problemów i wyzwań.

Prof. zw. dr hab. Bogusław Dopart

Uniwersytet Jagielloński

Polska Akademia Umiejętności

W ramach niniejszego, frapującego wywiadu biskup Athanasius Schneider dokonuje trzeźwej i wnikliwej analizy panoszących się w Kościele kontrowersji oraz najbardziej palących kwestii naszych czasów, niosąc jasność i nadzieję znękanym katolikom. Wśród poruszanych przez księdza biskupa zagadnień znalazły się między innymi: rosnący zamęt doktrynalny, granice władzy papieskiej, dokumenty Soboru Watykańskiego II, Bractwo św. Piusa X, ideologie antychrześcijańskie i zagrożenia polityczne, trzeci sekret fatimski, tradycyjna forma rytu rzymskiego Mszy Świętej oraz synod amazoński. Niczym jego patron z IV wieku, św. Atanazy Wielki, biskup Schneider mówi rzeczy, których inni nie powiedzą, nieustraszenie podążając za radą św. Pawła:

„Głoś naukę, nastawaj w porę, nie w porę, [w razie potrzeby] wykaż błąd, poucz, podnieś na duchu z całą cierpliwością, ilekroć nauczasz” (2 Tm 4, 2).

Jego spostrzeżenia dotyczące wyzwań, przed którymi stoi dziś Chrystusowa owczarnia, są zasadniczą lekturą dla tych, którzy są lub pragną być wyczuleni na znaki naszych czasów. Analogicznie do Raportu o stanie wiary Josepha Ratzingera z 1985 r., Christus Vincit stanie się głównym punktem odniesienia na najbliższe lata.

„W tej krytycznej chwili w życiu Kościoła musimy starannie rozważyć wszystko, z czym jesteśmy konfrontowani, i rozeznać, co jest prawdziwe, dobre i piękne, a co złe. Musimy okazać wielką wdzięczność wiernemu apostołowi, księdzu biskupowi Athanasiusowi Schneiderowi, za jego jasną i odważną analizę kondycji Kościoła w naszych czasach. Niech ta książka pomoże wszystkim jej czytelnikom w przeżywaniu ich konkretnego powołania z większą wiernością i gorliwością, dla chwały Boga Wszechmogącego i dla zbawienia dusz”.
— kard. Robert Sarah

„Odkąd sięgam pamięcią, żaden inny biskup nie oddawał się równie niestrudzenie służbie prawdom wiary katolickiej. Biskup Schneider, opisując swoje życie i posługę oraz udzielając odpowiedzi na kluczowe pytania naszych czasów, daje w tym obszernym wywiadzie mocne świadectwo swojej głębokiej miłości do naszego Pana i Jego Mistycznego Ciała, Kościoła. Wierni i wszyscy ludzie dobrej woli otrzymują w tej książce wielką pomoc przy odnajdowaniu swej drogi pośród wielkiego zamętu, podziału i błędu, które panoszą się w naszych czasach. Ukazuje ona serce prawdziwego duszpasterza, na wzór Serca Chrystusa, Dobrego Pasterza”.
— kard. Raymond Leo Burke

„Święta Teresa od Dzieciątka Jezus («Mały Kwiatek») powiedziała, że pokora jest odwagą głoszenia prawdy i odwagą służby. Biskup Schneider jest pokornym, heroicznym świadkiem prawdy i odważnym sługą. Jego miłość do Chrystusa i Kościoła jest silna, głęboka i szczera, na wzór św. Pawła (Gal 2, 11-20). Z duszpasterską wiernością i teologiczną wnikliwością odpowiada on na różne pytania dotyczące doświadczanych przez nas form kryzysu (relatywizmu, sekularyzmu, modernizmu oraz indyferentyzmu). Lektura jego książki stanowiła dla mnie inspirację i wyzwanie”.
— Scott Hahn

„Biskup Athanasius Schneider, owoc wydany przez prześladowany Kościół w Związku Sowieckim, z mocą apeluje w tym wywiadzie o powrót do klasycznej doktryny, kultu i nabożeństwa Kościoła rzymskiego. Nie wszyscy czytelnicy zgodzą się z każdym aspektem jego analizy, lecz z trudem przyjdzie im zaprzeczyć fundamentalnemu spostrzeżeniu księdza biskupa: Kościół potrzebuje radykalnego powrotu do nadprzyrodzoności, która ocali go od wewnętrznej sekularyzacji, uwolni go od dominacji zbytnio ludzkich planów i natchnie go nowym zapałem do wypełniania jego Boskiej misji”.
— o. Aidan Nichols op

„Lektura tego obszernego wywiadu, udzielonego przez jednego z najwybitniejszych biskupów w dzisiejszym Kościele, jest doświadczeniem głębokiej radości i wdzięczności. Biskup Schneider objaśnia i broni prawdy katolickiej z głęboką refleksją i z całkowitym przekonaniem. Przypomina on nam, że wierność Chrystusowi – przyjęcie w pełni Jego prawdy w sposób, w jaki naucza jej Kościół katolicki – jest celem naszego życia i jedynym źródłem naszego zbawienia”.
— ks. Gerald E. Murray

ATHANASIUS SCHNEIDER urodził się w 1961 r. w Kirgistanie, w niemieckiej rodzinie i został ochrzczony imieniem Antonius. W 1973 r. jego rodzina wyemigrowała do Niemiec. W 1982 r. wstąpił do zakonu kanoników regularnych Świętego Krzyża w Austrii i otrzymał imię zakonne Athanasius; został wyświęcony na kapłana w Brazylii w 1990 r. Obroniwszy doktorat z patrologii na Uniwersytecie Augustinianum w Rzymie, został wykładowcą w seminarium karagandyjskim w Kazachstanie w 1999 r. W 2006 r. otrzymał sakrę biskupią w Bazylice św. Piotra w Rzymie; został mianowany biskupem tytularnym Celeriny oraz biskupem pomocniczym diecezji karagandyjskiej. Od 2011 r. pełni posługę biskupa pomocniczego w Archidiecezji Najświętszej Maryi Panny w Astanie (Nur-Sułtan), przewodniczącego Komisji Liturgicznej oraz sekretarza generalnego Konferencji Biskupów Katolickich Kazachstanu. Biskup Schneider jest autorem dwóch książek o Najświętszej Eucharystii: Dominus est: refleksje biskupa z Azji Środkowej o Komunii świętej oraz Corpus Christi: Komunia święta i odnowa Kościoła.

DIANE MONTAGNA jest amerykańską dziennikarką mieszkającą w Rzymie.

Z radością oddajemy do rąk polskiego czytelnika pierwszy pełny przekład traktatu François-René de Chateaubrianda Geniusz chrześcijaństwa w naszym ojczystym języku. To o nim jeden ze współczesnych biografów Chateaubrianda, napisał że „niewiele książek w historii świata odegrało tak ważną rolę…”. Jesteśmy przekonani, że ta niezwykła książka potrafi zachwycić i poruszyć również człowieka w XXI wieku.

Chateaubriand napisał tę książką, aby obronić chrześcijaństwo przed zarzutami i uprzedzeniami XVIII wieku. Aby przywrócić chrześcijaństwu należne miejsce w świadomości współczesnych Chateaubriand uzasadnia jego wyższość w stosunku do innych religii i mitologii oraz ukazuje, że religia ta odpowiada ludzkiej naturze i prowadząc do szczęścia pozaziemskiego, daje szczęście już tu na ziemi.

Choć Geniusz chrześcijaństwa to dzieło to, bez którego trudno zrozumieć historię literatury i idei w XIX wieku, to znane było do tej pory w języku polskim jedynie we fragmentach. Pierwszy przekład (niepełny), autorstwa Franciszka Ksawerego Giżyckiego ukazał się w 1816 roku pt. Duch wiary chrześcijańskiej i jest dziś praktycznie niedostępny. W 2003 roku ukazał się wybór fragmentów z dzieła Chateaubrianda w przekładzie pani prof. Anny Loby, obejmujący niecałą połowę objętości oryginału. Mimo, że przekład ten okazał się ważny dla wielu badaczy, to jako wycinek całości dzieła narusza jego misterną konstrukcje i nie oddaje, siłą rzeczy, jego pełnego bogactwa. Wydanie całościowego przekładu pozwoli docenić znaczenie tego dzieła dla historii literatury, religii i idei nie tylko w kontekście francuskim, ale i ogólnoeuropejskim.

Wydany w 1802 roku Geniusz chrześcijaństwa jest nie tylko jednym z najważniejszych utworów François-René de Chateaubrianda, lecz także dziełem, które wywarło znaczący wpływ na historię idei literackich i religijnych we Francji i w Europie XIX wieku. Autor poddaje w nim krytycznej rewizji oświeceniowe poglądy na temat ludzkiego poznania i wiary w postęp naukowy, by opierając się na historii chrześcijaństwa, ukazać jego olbrzymi dorobek i wkład cywilizacyjny w rozwój świata. Jest to dzieło zarazem osobiste jak głęboko zakorzenione w historii. Dzięki Geniuszowi chrześcijaństwa Chateaubriand stał się dla swego pokolenia duchowym przewodnikiem zarówno w sferze religijnej jak i literackiej, otwierając drogę romantyzmowi i stając u źródeł duchowej odnowy XIX wieku.

Prof. dr hab. Anna Loba

Geniusz chrześcijaństwa jest jednym z najważniejszych utworów Chateaubrianda, znakomitego pisarza, polityka i dyplomaty, czołowego przedstawiciela literatury francuskiej pierwszej połowy XIX w. Mamy w nim do czynienia z połączeniem osobistego świadectwa pisarza, jego ewolucji intelektualnej i duchowej, z odpowiedzią na autentyczne, zbiorowe oczekiwanie ówczesnego społeczeństwa francuskiego; obrona chrześcijaństwa przed uprzedzeniami, jakie przyniósł wiek XVIII, stała się bowiem odczuwalną potrzebą owych czasów pełnych zamętu po wydarzeniach rewolucyjnych. Książka zrywała z konwencjami klasycyzmu odwołującego się do mitologii, wskazywała na sztukę gotycką i wielkie epopeje średniowieczne jako nowe źródła inspiracji artystycznej, wzruszała swoją poetyką ruin czy pięknem liturgii. Dlatego też zyskała wielki rozgłos i wywarła duży wpływ na współczesnych, przygotowując wręcz drogę nurtowi romantycznemu.

Prof. dr hab. Wiesław Malinowski

„Tajemnica Kościoła” to jedno z najważniejszych dzieł dominikanina o. Humberta Clérissaca, francuskiego teologa i mistrza duchowego Jacques’a Maritaina. Autor wprowadza czytelnika w głębię tajemnicy Kościoła jako Mistycznego Ciała Chrystusa i Oblubienicy Pana, ukazując jego Boskie pochodzenie, misję i sakramentalną rzeczywistość. Ta klasyczna książka, ceniona przez pokolenia wiernych i teologów, zachęca do odkrycia na nowo piękna Kościoła oraz życia sakramentalnego. Doskonała dla osób pragnących pogłębić swoją wiarę i lepiej zrozumieć duchowe fundamenty wspólnoty Kościoła.

Ojciec Humbert Clérissac z całego serca miłował prawdę. Jego największą troską było zachowanie swojego sądu wolnym od najmniejszego nawet błędu. Kochał prawdę, kochał poznanie intelektualne, dlatego że były jego życiem. Często powtarzał, że „życie chrześcijańskie opiera się na intelekcie”. Niezwykle cenił św. Tomasza z Akwinu, który bez przerwy dostarczał mu nowych radości i dawał nowe powody do zachwytu. Życie prawdą, codzienne wcielanie w życie doktryny wiary i teologii – to właśnie najbardziej podziwiał u wybranych przez siebie mistrzów. Łatwo było zauważyć, że dokonywało się to również w jego życiu. Sercem całego jego działania była kontemplacja prawdy. Komentując św. Augustyna, który mówił, że wieczna szczęśliwość jest gaudium de veritate (radością z prawdy), często powtarzał, że „przede wszystkim Bóg jest Prawdą; trzeba zdążać do Niego i kochać Go, pamiętając o tym Jego przymiocie”.

Całą duszą kochał Kościół. Od wszystkich, którzy do niego przychodzili, oczekiwał pełnego wejścia w tajemnicę Kościoła. Uważał, że aby to się dokonało, rozum i wiara potrzebują wsparcia ze strony żywej i czułej miłości, gdyż tylko ona jedna może nauczyć duszę, jaki naprawdę jest Kościół – Oblubienica Jezusa Chrystusa. Uważał, że swoista oschłość serca i zimna miłość własna, które zaślepiają ducha, są główną przyczyną popadnięcia niektórych w błąd modernizmu. (…)

Bardziej niż ćwiczenia ascetyczne poważał ducha modlitwy i kontemplacji, ducha zjednoczenia z Kościołem. Drabina, którą posługiwał się, aby jego dusza mogła wstępować wzwyż, miała dwie żerdzie boczne: doktrynę i liturgię. Definicje czysto zewnętrzne, którymi często opisuje się liturgię, były dla niego całkowicie niewystarczające. Liturgia, jego zdaniem, to samo życie Kościoła, jego życie Oblubienicy i Matki, to wielkie sakramentale, które sprawia, że dusze uczestniczą we wszystkich tajemnicach Jezusa Chrystusa.

Jacques Maritain, fragment Przedmowy

Właściwym celem odwiecznego postanowienia Bożego o Wcieleniu Słowa było powstanie Kościoła. To postanowienie uczyniło z Syna prawdziwą Głowę rodzaju ludzkiego, Człowieka działającego w imieniu wszystkich i każdego z osobna (…). Syn Boży tak prawdziwie stał się jednym z nas („Słowo stało się ciałem”) właśnie po to, aby oddać Ojcu wszelką cześć wynagradzającą i wszelką cześć pochwalną, która się Ojcu od rodzaju ludzkiego należy, a do której oddania stał się on niezdolny. Syn Boży stał się jednym z nas także po to, aby wziąć na siebie grzech rodzaju ludzkiego i wszystkie grzechy osobiste, które z tego pierwszego grzechu pochodzą. Za wszystkie zadośćuczynił wystarczająco swoją Ofiarą. Jednocześnie skupia On w sobie samym cały kult składany Bogu i całą świętość, ma w sobie wszystkie cnoty i umiejętności, czyli narzędzia naszych dobrych uczynków, On sam także ocenia i poświadcza nasze zasługi i cnoty. On jest i będzie wszystkim we wszystkich (por. Kol 3,11), a wszyscy będą w Nim.

O. H. Clérissac, fragment rozdziału „Kościół w zamyśle Boga”

o. Humbert Clérissac (1864-1914) francuski dominikanin, kaznodzieja i pisarz; uczeń św. Tomasza z Akwinu. Po zakończeniu studiów i przyjęciu święceń kapłańskich głosił kazania i rekolekcje we Francji, Włoszech i Wielkiej Brytanii. Często gościł w benedyktyńskim opactwie św. Piotra w Solesmes. Po wygnaniu Zakonu Kaznodziejskiego z Francji, do czego doszło w 1903 r. w wyniku przyjętych przez III Republikę praw antykościelnych, długo przebywał w Londynie, gdzie próbował utworzyć klasztor francuskich dominikanów. Był kierownikiem duchowym i przyjacielem znanego filozofa i myśliciela Jacques’a Maritaina, który po jego śmierci zebrał, przygotował do druku i opatrzył wstępem książkę poświęconą tajemnicy Kościoła. Zgodnie ze świadectwem Maritaina o. Humbert Clérissac był wybitnym intelektualistą, człowiekiem żywej wiary i autentycznej pobożności, wielkim miłośnikiem Kościoła, a także doskonałym kierownikiem duchowym.

Maryja jako królowa i kadzidło Michała Gołębiowskiego to głęboki esej teologiczno-duchowy ukazujący tajemnicę Matki Bożej w świetle tradycji Kościoła, poezji i symboliki liturgicznej. Autor prowadzi czytelnika przez obrazy zaczerpnięte z Pisma Świętego, hymnów starożytnych i mistyki chrześcijańskiej, by przybliżyć Maryję jako żywą osobę – Matkę, Królową i Świątynię Boga. To książka dla tych, którzy pragną pogłębić swoją wiarę i odkryć bogactwo maryjnej duchowości w perspektywie modlitwy, kontemplacji i poetyckiej wrażliwości.

Gołębiowski z pomocą Ojców Kościoła oraz Psalmistów ukazuje nam prawdziwą litanijną wieżę z kości słoniowej i dom złoty, w którym w obłoku słodkich woni boswelli, styraksu i mirry, poczęła się historia Zbawienia. Ta książka jest hymnem pochwalnym współczesnych dla Matki Kościoła i nową litanią świeckich, w której Maryja zyskuje nowe imię – Bożego Promienia dla nas, „ludu, który siedzi w ciemnościach”. Po tej poetyckiej lekturze zrozumiemy, dlaczego marmur kararyjski najlepiej oddaje piękno Bogurodzicy. Jest ona „żywym ołtarzem”, kiedy siedzimy w cieniu, spożywając cicho chleb żywota.

Malwina Gogulska, krytyk literacki

Tyle świętych słów wypowiadamy coraz bardziej „mechanicznie”, a w końcu porzucamy – na rzecz bardziej „osobistych”. Potem nie potrafimy już znaleźć tych właściwych, bo w katolicyzmie – to Słowo prowadzi myśl, to, co powszechne, ożywia osobistą wiarę, uczucia, odpowiedzialność. W książce Michała Gołębiowskiego stare słowa, którymi od wieków czcimy naszą Matkę i Królową, ożywają. Stają się ikoną, w której możemy Ją oglądać i z Nią rozmawiać. W języku czci znajdujemy słowa miłości. Słowa naszych ojców stają się znowu nasze i tak – czytając tę książkę – odzyskujemy mowę naszej wiary.

Marek Jurek

Prawica na rozdrożu to esej o ostatnich latach polskiej polityki, zestawiający postawy różnych ugrupowań, chcących reprezentować konserwatywną część opinii publicznej. Książka nie popiera, ale też nie dyskwalifikuje żadnej z prawicowych partii. Przestrzega natomiast przed przejęciem władzy przez radyklaną opozycję. Autor, posiłkując się swym doświadczeniem z wieloletniej działalności publicznej, pokazuje jak można analizować proces polityczny w oparciu o wyznawane wartości. Dzięki bogatej argumentacji historycznej i socjologicznej „Prawica na rozdrożu” może być ciekawą lekturą dla każdego czytelnika zainteresowanego życiem publicznym i historią współczesną, niezależnie od wyznawanych poglądów.

Czytając tę książkę może się zdecydujesz kogo poprzeć w wyborach;

ale na pewno się dowiesz, co warto wziąć pod uwagę, gdy będziesz głosować.

„Konfederacja stała się, owszem, wyborczą alternatywą dla Prawa i Sprawiedliwości. Jej pojawienie się „zdywersyfikowało” możliwości wyboru, którym dysponuje prawicowa opinia. O ile jednak PiS uważał, że jego dostatecznym prawicowym mandatem jest krytyka PO, o tyle Konfederacja uznała, że jest nim krytyka PiS. Jedno i drugie to za mało. Konserwatywna opinia musi oczekiwać więcej, a niezależnie od oczekiwań – musi myśleć o tym, jaki rząd w efekcie najbliższych wyborów powstanie.” (fragment)

Marek Jurek (ur. 1960) publicysta, historyk, tłumacz, współzałożyciel magazynu „Christianitas”. Tłumaczył Charles’a Maurrasa i Jeana Madirana. Jego poprzednia książka – „100 godzin samotności albo rewolucja październikowa nad Wisłą” – została nominowana do Nagrody Józefa Mackiewicza. Przez wiele lat czynny polityk. Współzałożyciel Ruchu Młodej Polski w czasach opozycji antykomunistycznej. Po odzyskaniu niepodległości m.in. przewodniczący Krajowej Rady RTV, marszałek Sejmu RP, poseł do Parlamentu Europejskiego. Laureat nagród – „Gazety Polskiej”, Sługi Bożego Jerzego Ciesielskiego, Antona Neuwirtha (na Słowacji), Giuseppe Sciacca (we Włoszech).

Kim naprawdę jest premier Włoch Giorgia Meloni?

Co ukształtowało ją jako człowieka i polityka?

Jacy są najważniejsi aktorzy włoskiej sceny politycznej?

Dlaczego doświadczeni gracze tacy jak Silvio Berlusconi i Matteo Salvini musieli podporządkować się małej 45-letniej blondynce w kraju, na czele którego nigdy wcześniej nie stała kobieta?

Kacper Kita kreśli wyważony i zarazem niezwykle intrygujący obraz pani premier, jej otoczenia oraz historyczne tło ich drogi do władzy.

Zjednoczenie Narodowe to dziś najsilniejsza partia narodowo-populistyczna w Europie. Kolejne sondaże wskazują Marine Le Pen jako faworytkę następnych wyborów prezydenckich we Francji. Jak do tego doszło? Kim naprawdę był jej ojciec Jean-Marie Le Pen - chłopak ze wsi, który zawędrował na paryskie salony, żołnierz, poseł, nacjonalista i antykomunista, przez dziesięciolecia wróg publiczny nr 1, odbierany jako najbardziej niebezpieczny i demoniczny polityk skrajnej prawicy w Europie? W co wierzy Marine i jak zmieniła Front Narodowy? Córka zdradziła ojca czy kontynuuje jego dziedzictwo? Czy Marion - wnuczka - dokona kolejnego ideowego zwrotu w dziejach ruchu, tym razem katolicko-konserwatywnego? Jak wyglądają relacje rodziny Le Penów z Rosją i Władimirem Putinem? Co ich sukces oznaczałby dla Polski i Europy? Kto dziś głosuje na Le Penów i jaki jest ich program?

Kacper Kita kreśli opowieść o trzech pokoleniach najsłynniejszej politycznej rodziny współczesnej Europy i walce Le Penów na tle prawie stu lat historii Francji. W tej niezwykłej historii jest wszystko - bieda, wojny, tortury, maj 1968, tajemniczy spadek po zmarłym milionerze, niewyjaśnione zamach i morderstwo, burzliwe rodzinne kłótnie i pojednania, oskarżenia o antysemityzm, Reagan, Putin i Polacy. Książka będąca efektem wieloletnich badań starannie unika powierzchownych kalek i płytkich generalizacji - nie idealizuje ani nie demonizuje bohaterów, ale pokazuje ich jako ludzi z krwi i kości.

„Ideologia dominująca może kochać lub aprobować świat, który próbuje stworzyć, swoje fale imigrantów, swoje wykorzenione masy, tę Europę cofania się moralnego i politycznego, swoją nową etykę, może być dumna z małżeństw homoseksualistów i eutanazji. Ale nie może wymazać tego, że przestrzegaliśmy w czas, tak jak trzeba było, przed tym, co było w naszych oczach zagrożeniem i regresjami" - Jean-Marie Le Pen

„Unia Europejska wykorzystuje wszelkie kryzysy do przejmowania więcej władzy. Kryzys migracyjny, pandemia, wojna na Ukrainie: wszystko jest zawsze pretekstem, żeby przyjść i okraść narody z ich kompetencji" - Marine Le Pen

„Jesteśmy antypokoleniem '68. Chcemy zasad, wartości, chcemy nauczycieli, za którymi będziemy mogli podążać. Chcemy też Boga" - Marion Maréchal

Kacper Kita - publicysta i analityk, szczególnie zainteresowany polityką międzynarodową, Francją i ruchami narodowo-populistycznymi. Członek redakcji portalu Nowy Ład. Autor książek "Meloni. Jestem Giorgia" i "Zemmour. Prorok francuskiej rekonkwisty" oraz kilkuset artykułów.

Pierwsza polska biografia francuskiego pisarza, publicysty i polityka Érica Zemmoura. Nadzieja francuskiej konserwatywnej prawicy oczami i piórem Kacpra Kity, publicysty i analityka, bacznego obserwatora polityki międzynarodowej i kultury, szczególnie zainteresowanego historią, polityką i literaturą Francji .

Kacper Kita skrzętnie skorzystał z okazji gdy najpopularniejszy francuski dziennikarz postanowił wystartować na prezydenta, hasłem swojej kampanii czyniąc walkę o odrodzenie wiecznej Francji zagrożonej przez islam i dekadencję. Niezależnie od końcowego wyniku już dziś widać gołym okiem że jego ruch - Rekonkwista - na trwale wpisze się w krajobraz polityczny nad Sekwaną. Kim jest naprawdę Éric Zemmour? Jaka jest jego całościowa wizja Francji i Zachodu?

Autor spędził lata na lekturze książek i artykułów Zemmoura, analizie jego wystąpień jako dziennikarza i polityka, a wreszcie rozmowach z sympatykami i działaczami jego ruchu.

To co najważniejsze z tych obserwacji i poszukiwań znalazło się w tej książce.

Zemmour przez lata starał się rozbudzić we Francuzach przywiązanie do własnej tożsamości poprzez pokazywanie im w przystępny sposób ich przeszłej chwały – powodu do dumy i wzięcia na siebie odpowiedzialności za przyszłość, nie do wstydu i poczucia winy. Sam stwierdził w jednym z wywiadów:

„Gramsci mówił, że wszelka walka polityczna jest najpierw kulturowa. Ja dorzucam do tego, że wszelka walka kulturowa jest najpierw historyczna. Orwell potwierdzał: ten, kto kontroluje przeszłość, kontroluje przyszłość”.

Z czasem postanowił jednak rzucić się w wir polityki. Bo uznał, że nikt inny nie zrobi tego za niego. Za długo czekał na wybawcę. Na Godota, który nie przyszedł.

Kacper Kita

Przejście od publicystyki do polityki nie zawsze jest łatwe. Trzeba z ogólnych idei wyprowadzać konkretne propozycje, sylogizmy przekuwać w hasła, ograniczać kontrowersje tam, gdzie potrzebna jest solidarność. Éric Zemmour stał się nową nadzieją prawicy we Francji, a zmieniając klimat polityczny w swoim kraju – może wpłynąć również na Europę. Oczywiście, zawsze powinniśmy pamiętać o całej dwuznaczności gaullistowskiej tradycji, w której wielkość, racja stanu, niezależność nieraz ocierały się o separatyzm wobec solidarności Zachodu. Paradoks polega jednak na tym, że jak bardzo tradycja ta nie byłaby francuska – jej wpływ od dziesiątków lat sięga daleko poza własną ojczyznę. Tym bardziej warto poznać jej nowego trybuna.

Marek Jurek

Ważny i odważny głos w obronie tradycyjnej liturgii rzymskiej w czasach narastających ograniczeń wobec Mszy św. trydenckiej. Ks. Grzegorz Klaja podejmuje kluczowe pytania o miejsce vetus ordo w Kościele, ciągłość Tradycji, roli sztuki sakralnej, sens reform liturgicznych oraz kryzys współczesnej liturgii. To książka łącząca rzetelną argumentację teologiczną, troskę o dziedzictwo Kościoła i apel o przywrócenie pokoju liturgicznego.

Obecnie kiedy w Kościele rozbrzmiewa wołanie o wzajemne wsłuchiwanie się, książka ta jest głosem w sprawie tak już nabrzmiałej i dla wielu bolesnej, jaką jest restrykcyjne traktowanie Mszy w starszej formie. „Synodalność, która zakłada realne sprawowanie kolegialności, wymaga (…) także uważnego słuchania oraz poważnego rozeznawania kwestii, które wypływają z ludu Bożego” – wskazywał papież Leon XIV.
Proszę o wysłuchanie tego głosu.

Wieńcząc niniejsze rozważania, pragnę wyrazić moją kapłańską prośbę. Pokornie prosimy Was Pasterze Kościoła – Ojcze Święty, czcigodni Kardynałowie i Biskupi – otwórzcie Wasze serca (2 Kor 6, 11–13) i uczyńcie wszystko, na co pozwala nasza wiara, aby tradycyjny ryt rzymski i my wierni, przywiązani do niego, nie byli wykluczani, lecz mieli trwałe i właściwe miejsce w Kościele.

Czy jest łatwo trwać przy Kościele, gdy zabroniony czy utrudniany jest udział we Mszy św. vetus ordo oraz innych sakramentach? Bardzo trudno. Wielu wiernych doświadcza cierpienia. Trwanie w Kościele wymaga wtedy heroizmu. Ale to właśnie ci wierni budują przyszłość. Idą i płaczą, niosąc ziarno na zasiew, na przyszłość Kościoła. Ci wierni są błogosławieni, to ich ofiara przyniesie plon obfity. W sytuacjach trudnych Mądrość Boża udziela łaski i światła, jak wytrwać i postępować. Natomiast gdy opuszczamy Kościół, by po swojemu wszystko zorganizować, następuje rozdarcie Ciała Kościoła, odrywamy cząstkę od Ciała, ostatecznie może okazać się, że jesteśmy już poza Ciałem Chrystusa. Przyjmujemy trudności wierząc, że Bóg wyprowadzi z nich wielkie dobro.

ks. Grzegorz Klaja – ksiądz diecezji Bielsko-Żywieckiej, doktor teologii (liturgika), Kraków PAT 2008; absolwent Podyplomowego studium muzeologicznego, Kraków UJ 2012; od 2010 celebruje Mszę św. w tradycyjnym rycie rzymskim, w 2010 roku zakładał pierwsze w diecezji w Bielsku-Białej duszpasterstwo wiernych przywiązanych do tradycyjnego rytu rzymskiego. Autor publikacji i artykułów, m.in.: „Sakralność świątyni chrześcijańskiej” (2008), „Msza św. w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego” (2020).

Opcje, franki i banki. Spotkamy się w sądzie' To najobszerniejsze dostępne kompendium wiedzy o tzw. kredytach we frankach wraz z tematami pokrewnymi. Napisane rzeczowo, przystępnie – niezbędna lektura dla każdego poszkodowanego, dla każdej walczącej z bankiem firmy. Otwiera oczy tym, którzy nie mogą, albo nie chcą zrozumieć istoty największego przekrętu finansowego w Polsce po 1987 roku: zamknąłbym z nią decydentów w jednym pokoju aż do zakończenia lektury, wtedy może coś by do nich dotarło z dramatu setek tysięcy polskich rodzin. Absolutny must dla sędziów, polityków i dziennikarzy zajmujących się tematyką finansową.

Tomasz Sadlik
Twórca i założyciel Pro Futuris pierwszego stowarzyszenia walczącego o prawa frankowiczów w Polsce

Dedykujemy tę książkę tym wszystkim, którzy pomimo wszystko zdecydowali się zmierzyć w tej nierównej walce Dawida z Goliatem, ponieważ w rezultacie proces jest ostatnią deską ratunku dla wszystkich, którzy postanowili wziąć sprawy w swoje ręce. W sądach na rozpatrzenie czeka, ostrożnie licząc ponad 30 tysięcy spraw frankowych. Samych umów kredytowych jest w obrocie około 450 tysięcy. Na szczęście po, wyrokach Trybunału Konstytucyjnego i TSUE widać już światełko w tunelu w postaci wyroków, które uznają te umowy za nieważne i przywracają wiarę w elementarną sprawiedliwość. W 2020 roku, w końcu, ponad 90 procent spraw sądowych zostało wygranych przez Frankowiczów.

Autorzy

Współczesna wolność, w tym wolność finansowa - wolność od długów nie do spłacenia, to luksus w dzisiejszym świecie, a współczesne niewolnictwo kredytowe, a zwłaszcza walutowe w kontekście tzw. kredytów frankowych, to ciągle jeszcze w Polsce nierozwiązany problem. I tej właśnie formie mało- postępowego, nowoczesnego niewolnictwa próbują się przeciwstawić autorzy.

Janusz Szewczak
Analityk gospodarczy, publicysta, pisarz, wykładowca akademicki, były wiceprzewodniczący Sejmowej
Komisji Finansów Publicznych i przewodniczący Podkomisji ds. Instytucji Finansowych

Z tej książki przebija się jednak nadzieja. Era neokolonialna dzięki oddolnemu wysiłkowi powoli się kończy. Ufając i ucząc się na własnych błędach, staliśmy się bardziej świadomi. A prawnicy tacy jak nasi autorzy pokazali nam, że nie jesteśmy bezradni i bezbronni w starciu z silniejszymi, którzy manifestują swoje racje ustami krzyczących z telewizora ekspertów.Polecam tę książkę. Powinien przeczytać ją każdy świadomy obywatel. Nie tylko ku przestrodze. Dzięki niej zyska też pewność, że nie walczy sam.
Zapraszam do lektury.

Tomasz Pietryga

Zastępca redaktora naczelnego Rzeczpospolitej

Beata Komarnicka-Nowak i dr Mariusz Korpalski to radcy prawni z ponad dwudziestoletnim stażem. Wspólnicy w Komarnicka Korpalski Kancelaria Prawna. Jako pierwsi złożyli przeciwko bankom dwa pozwy zbiorowe dotyczące dowolnego ustalania kursu indeksacji rat kredytowych.

Beata Komarnicka-Nowak reprezentuje m.in. w procesach sądowych obligatariuszy poszkodowanych w aferze GetBack. Dr Mariusz Korpalski od ponad 10 lat zajmuje się problemami klientów banków wywoływanymi przez terminowe umowy walutowe, w tym umowy kredytowe. Wielokrotnie miał okazję reprezentować klientów przed Sądem Najwyższym. Współpracuje z krajowymi i międzynarodowymi organizacjami konsumentów usług finansowych. Ich artykuły ukazują się na łamach „Rzeczpospolitej”, „Dziennika Gazety Prawnej” „Gazety Bankowej”, „Monitora Prawa Bankowego” czy „Glosu”

Jak mówi stara, łacińska paremia „Unus - sed Leo” - Jeden, ale Lew, to już jest coś niezwykle ważnego i w przypadku tej właśnie książki mamy nie tylko wytrawnego, prawniczego lwa, ale i jurystyczną lwicę, którzy wspólnie, latami, nie tylko komentowali jakże trafnie i wręcz proroczo, ale też i proponowali sprawiedliwe, praktyczne, prawne rozwiązania w kwestii problemu tzw. kredytów walutowych, w tym tzw. frankowych jak i naprawy polskiego systemu bankowego.
Janusz Szewczak

Tradycyjna liturgia Kościoła rzymskokatolickiego jest wysoce precyzyjnym rytuałem, rozwijającym się w warstwach wyszukanych gestów, bogatej symboliki, szeptanej łaciny i starożytnych chorałów. „Eksperci” po Soborze Watykańskim II byli przekonani, że taki rytuał nie ma znaczenia dla „współczesnego człowieka”. Ku szokowi niektórych, uciesze wielu i zaskoczeniu wszystkich, stara łacińska Msza (i wiele z tego, co się z nią wiązało) wytrwale przetrwała w ciągu ostatniego półwiecza i stała się coraz bardziej znaczącym elementem katolickiego krajobrazu. Jakie są powody tego odrodzenia, zwłaszcza wśród młodych? I dlaczego ten rozwój jest tak ważny dla odnowy katolicyzmu?

Piotr Kwaśniewski w żywy sposób opowiada o szlachetnym pięknie i transcendentnej świętości tradycyjnej liturgii rzymskiej, która onieśmiela nas tajemnicą Boga, porusza widowiskiem, wprowadza w święte milczenie i przenosi w świat niewidzialnych rzeczywistości. Ten bezcenny skarb przeciwstawia racjonalistycznym reformom lat sześćdziesiątych, które przyniosły liturgię katolicką oderwaną od własnej historii i dziedzictwa kulturowego, nieadekwatną wobec swej teologicznej istoty oraz jej ascetyczno-mistycznych celów. Jego konkluzja: jeśli w Kościele ma nadejść nowa wiosna, sednem tego będzie szeroko zakrojona odbudowa tradycyjnej liturgii.

Książka ta została napisana, gdy obowiązywało jeszcze Summorum Pontificum Ojca św. Benedykta XVI. Jednakże idee i argumenty autora nie tracą nic ze swojej siły i aktualności; wręcz przeciwnie, publikacja Traditionis Custodes sprawia, że teza autora jest jeszcze bardziej ważna i pilna niż kiedykolwiek, wbrew i mimo tej zdumiewającej nieufności wobec wiekowej tradycji Kościoła katolickiego.

Peter Kwasniewski, filozof, teolog, liturgista i kompozytor. Uzyskał tytuł doktora filozofii na Katolickim Uniwersytecie Amerykl w Waszyngtonie i licencjata w dziedzinie sztuk wyzwolonych w Thomas Aquinas College. Po zakończeniu nauczania w Międzynarodowym Instytucie Teologicznym w Austrii, dołączył do zespołu założycielskiego Wyoming Catholic College, gdzie wykładał teologię, filozofię, muzykę i historię sztuki oraz kierował chórem i scholą do 2018 roku. Dziś jest autorem i wykładowcą, którego teksty publikowane są na portalch i w czasopismach takich jak The New Liturgical Movement, LifeSiteNews, Rorate Caeli, OnePeterFive, The Remnant, Catholic Family News i Latin Mass Magazine. Dr Kwasniewski podejmuje tematy z myśli tomistycznej, teologii sakramentalnej i liturgicznej, historii i estetyki muzyki, Katolickiej Nauki Społecznej oraz problemów współczesnego Kościoła. Jest autorem lub redaktorem trzynastu książek, z których ostatnie to The Ecstasy of Love in the Thought of Thomas Aquinas (Emmaus Academic, 2021) oraz Are Canonizations Infallible? (Arouca Press, 2021). Jego prace zostały przetłumaczone na co najmniej osiemnaście języków. Więcej informacji można znaleźć na jego stronie internetowej: www.peterkwasniewski.com

Spis treści

1. Dlaczego nowa ewangelizacja potrzebuje starej Mszy:
krajobraz po długiej zimie racjonalizmu
2. Szacunek nie wystarczy: na temat znaczenia Tradycji
3. Duch Liturgii w słowach i czynach Matki Bożej
4. Nowy Ruch Liturgiczny: pilna pomoc dla chorego Kościoła
5. Różne wizje, sprzeczne ścieżki
6. Ukształtowane w Duchu i Mocy Liturgicznej:
refleksje nad Summorum Pontificum
7. Kładzenie naszych fundamentów na twardej skale
8. W jaki sposób usus antiquior wywołuje większe zaangażowanie
9. Nieustanne Święto Wszystkich Świętych
10. Spokój i chwała: cicha i śpiewana Msza święta
11. Hołd dla Matki Bożej, Królowej Liturgii
12. „Zawsze do przodu, nigdy wstecz”
Podziękowania
Bibliografia

Dwie Demokracje to pierwsza wydana w Polsce książka jednego z najważniejszych pisarzy współczesnej prawicy katolickiej. Jest to zbiór esejów o sprawach zasadniczych. Nie tylko o tytułowych dwóch demokracjach, tej z Bogiem i tej bez Boga, ale i o sprawiedliwości społecznej i innych ideach państwa katolickiego.

Jean Madiran (1920-2013) to francuski filozof i publicysta. Katolicki tradycjonalista i monarchista ze szkoły Charlesa Maurrasa. Benedyktyński oblat związany wieloletnią przyjaźnią z opatem Dom Gérardem Calvet założycielem klasztoru w Le Barroux,. Przez kilkadziesiąt lat był dyrektorem i redaktorem naczelnym najważniejszych katolickich pism tradycjonalistycznych we Francji. Pisał do nich niemal codziennie teksty religijne i polityczne. Swej publicystyce stawiał trzy cele: po pierwsze – pracę dla jedności wszystkich katolików, dla których drogowskazem jest Credo Kościoła; po drugie – metodyczny opór wobec komunizmu; po trzecie – nieprzerwaną walkę z nowoczesnym kłamstwem. Pisał o tyranii współczesnego liberalizmu – nie szanującego prawa do życia i natury rodziny, o zakłamaniu orędowników dialogu – głuchych na racje wprost wynikające z Magisterium Kościoła, tak jak wcześniej bił na trwogę, gdy na oczach Europy „praw człowieka” Sowieci miażdżyli Węgry, a w Algierii wymordowano muzułmańskich Francuzów.

Pozostawił po sobie wiele książek niezwykłej wartości. Poza ujętymi w tym zbiorze są to m.in: Nie szydzi się z Boga, 1957, Państwo katolickie dziś, 1962, Prawica i lewica, 1977,Prawa człowieka bez Boga DHDS, 1988, Gilson. Kroniki filozoficzne, 1992.

Znakomitą charakterystykę jego twórczości i aktywności społecznej dali w swych artykułach Jacek Bartyzel, Marek Jurek, czy Tomasz Rowiński. Marszałek Marek Jurek napisał m.in.:
“Jego ideowa droga zaczyna się właściwie od słów, które jako młody człowiek usłyszał od starego już Maurrasa: „jeśli jest Pan katolikiem, niech Pan nim będzie w całości”. W tym krótkim poleceniu starego mistrza była i tęsknota za zgubioną perłą, i wiedza o tym, że znaleziona – naprawdę jest wszystkim. Być katolikiem w całości, przyjmować wiarę Kościoła integralnie – stało się zasadą całej jego twórczości. Choć zasadniczym motywem dzieła Madirana była obrona Christianitatis – przekonywał, że życie chrześcijańskie wyprzedza cywilizację chrześcijańską. Zgodnie z tą zasadą, mimo całego zaangażowania politycznego – głosił prymat duchowości, w kulturze i w społeczeństwie. Za świętą Joanną, patronką Francji, powtarzał: „Bogu najpierw służmy”!

Uparcie bronił chrześcijańskiej wizji państwa, którego istota zawiera się nie w systemie władzy, ale w zachowywaniu praw podstawowych (czyli – jak je u nas nazywano – kardynalnych). Praw określających cel, charakter i zasady życia społecznego oraz wynikające stąd powinności i prawa, tak władzy, jak i całego społeczeństwa. To prawa kardynalne określają ład polityczny narodu, tak jak monarchię kapetyńską we Francji.

Państwo więc w równym stopniu potrzebuje zarówno prawowitej suwerennej władzy (gwarantującej realizację dobra wspólnego), jak i zdrowej opinii społecznej – zdolnej do obrony zawartego w prawach podstawowych dobra wspólnego, jeśli władza mu zaprzeczy. Fronda, prawo oporu – należą do istoty cywilizacji chrześcijańskiej na równi z jej instytucjami politycznymi.

Pierwszym z praw podstawowych przesądzających o chrześcijańskim (lub nie) charakterze państwa – jest Dekalog. Prawa kardynalne – ze względu na swą nienaruszalność – stanowią też najlepsze kryterium analizy rzeczywistości i prowadzenia polityki, więc również opozycji w zdechrystianizowanym świecie. Bo żadna władza nie ma prawa kwestionować tego, co stanowi trwałe i odziedziczone dobro narodu, którym kieruje. ”

Tomasz Rowiński, napisał o Madiranie, że gdyby jakimś cudem czytano go w XX-wiecznej Polsce, być może udałoby się uniknąć uwiedzenia inteligencji katolickiej nie tylko przez komunizm, ale potem i przez liberalizm, Być może lepiej by pamiętano, że zasada sprawiedliwości społecznej wywodzi się z samego serca doktryny katolickiej, i traktowano by ją z należytą powagą. Może także ostrożniej sama katolicka inteligencja podchodziłaby do liberalizmu politycznego i liberalnej moralności publicznej, które dziś niszczą kulturę Zachodu

Istnieją dwie demokracje. Pierwszą nazwaliśmy klasyczną, drugą nowoczesną. Od dwudziestu przeszło lat przypisuję sobie sformułowanie tej dystynkcji, choć nie uważam się za jej właściciela, bo idee należą do tych, którzy je wyznają. Chodzi mi więc tylko o pierwszeństwo. […] Zastanawiałem się nad tą kwestią, od kiedy osiągnąłem dojrzałość, podobnie jak ci wszyscy w moim pokoleniu, którzy, urodziwszy się pod rządami demokracji, nie przyjęli jej jak zjawiska przyrody, jak imperatywu kategorycznego, jak definitywnego faktu, ale jak trudne wyzwanie do refleksji politycznej i do reakcji. […]

Klasyczną nazywam tę demokrację, która istniała zawsze lub prawie zawsze, którą – w sensie względnym oczywiście – można nazwać odwieczną: polega ona na sposobie WYZNACZANIA ludzi sprawujących władzę. Z desygnowaniem tych, którzy będą rządzić, przez tych, którzy będą rządzeni, dokonywanym( według różnych zasad wyborczych, spotkać się możemy w mniejszym lub większym stopniu we wszystkich okresach historii. […] Liczba i kwalifikacje wyborców były różne, bo istniało wiele ustrojów „mieszanych”, łączących w różnym stopniu system demokratyczny z systemem arystokratycznym. […]

Demokracja nowoczesna działa tak samo, jak klasyczna. Z pozoru nie ma między nimi różnic. Jednak rzeczywistość jest inna… (Jean Madiran)

Książka ta to bardzo reprezentatywna prezentacja twórczości Charlesa Maurrasa. Jego najważniejsze wypowiedzi w dziedzinie polityki, estetyki i poezji oraz wprowadzenie do nich przez najlepszych znawców tematu.

Charles Maurras (1868–1952) to francuski myśliciel polityczny, filozof, krytyk literacki, poeta i polityk. Twórca nacjonalizmu integralnego i przywódca monarchistycznego ruchu Action Française. Urodził się w Martigues koło Marsylii. Lata młodzieńcze poświęcił przede wszystkim twórczości literackiej. W 1891 roku ogłosił artystyczny Manifest Szkoły Romańskiej odwołujący się do średniowiecznej poezji trubadurów i truwerów oraz renesansowego klasycyzmu. Od połowy lat 90. jego głównym polem aktywności była polityka. W 1899 roku założył Action Française – ruch polityczny o charakterze monarchistycznym, nacjonalistyczny i kontrrewolucyjnym, który przez następne 40 lat był głównym reprezentantem francuskiej antyliberalnej prawicy. Nie zaniechał też pracy literackiej. W roku 1938 został członkiem Akademii Francuskiej. W wyniku swojej działalności był kilkakrotnie aresztowany, skazany i odbywał kary więzienia – między innymi po demonstracjach w obronie profanowanych kościołów i czci Joanny d’Arc. W czasie okupacji niemieckiej poparł rząd marszałka Pétaina. W związku z tym w 1944 roku został aresztowany pod niesprawiedliwym zarzutem kolaboracji, a następnie skazany na karę dożywocia oraz wykluczony z Akademii Francuskiej. Więzienie opuścił w 1952 roku ze względu na wiek i zły stan zdrowia. Kilka miesięcy później umarł, z odzyskaną wiarą i opatrzony sakramentami.

Doprawdy rzadko się zdarza, abym rekomendował jakąś książkę z tak mocnym przekonaniem. Jest to imponujące przedsięwzięcie edytorskie, przede wszystkim ze względu na siłę intelektualną tego dzieła, należącego do tych książek, które ongiś Matthew Arnold nazwał „kamieniami probierczymi” cywilizacji. (...). Wysoka ocena należy się też autorowi wyboru tekstów Maurrasa. A trzeba pamiętać, że Maurras był niezwykle pracowity: czytał i pisał niemal codziennie (wyjąwszy wakacje), przez osiemnaście godzin na dobę. Nawet w kawiarni czy restauracji, w gronie znajomych, gdy przyszła mu jakaś myśl, brał ze stolika serwetkę i na niej pisał (co nie znaczy, że nie był osobą towarzyską). Jego bibliografia literacka liczy 147 książek i ponad cztery tysiące artykułów. Mając to na uwadze, należy stwierdzić, że autor wyboru wywiązał się z tego arcytrudnego zadania znakomicie. Książka ta prezentuje Maurrasa we wszystkich przejawach jego aktywności intelektualnej: jako eseistę, krytyka literackiego, poetę i oczywiście myśliciela politycznego oraz publicysty. Niniejsze wydanie tej monumentalnej pracy powinno być ozdobą każdej biblioteki publicznej i prywatnej, zajmując poczesne miejsce w dziale: „Mistrzowie myślenia” i „Klasycy naszej współczesności”.

Prof. dr hab. Jacek Bartyzel

Bohater powieści Dalej tylko pola, młody wykładowca filozofii, dowiaduje się o ciężkiej chorobie ojca. Wieść ta skłania go do powrotu w rodzinne strony, na Podhale, po to, aby na nowo przemyśleć własne korzenie oraz odbudować zniszczone przed laty relacje. Ojciec bohatera, zerwawszy w przeszłości więzi z rodziną, teraz, jak się zdaje, przeczuwając swoje odejście, chce przekazać synowi coś ważnego. Prawdziwy sens tego spotkania odsłania się jednak powoli. Dalej tylko pola to powieść drogi, która zderza zachwyt nad bogactwem życia z elegijną medytacją nad przemijaniem postaci tego świata.

Gołębiowski to przede wszystkim wrażliwy obserwator rzeczywistości, opisujący świat wokół w nasyconych światłem obrazach. Ciekawy jest już sam sposób, w jaki autor widzi codzienność. Tak, jakby spod spraw zwyczajnych wyzierało coś innego, jakiś drugi świat, inna rzeczywistość. Gołębiowski, Podhalanin z pochodzenia, dodatkowo nasyca swoje intuicje ukrytej w codziennych sprawach wieczności lokalnym kolorytem, a zarazem autentycznością.

Wojciech Chmielewski

Michał Gołębiowski udowadnia, że proza może być podróżą. To podróż bliska, bo w znane, bliskie sercu rejony, a zarazem daleka, kierująca w nieznane rejony własnej głębi. Wyprawie towarzyszy cisza i muzyka. To proza drogi, chwilami beztroska z ducha, a chwilami przeciwnie – pełna zmagań wewnętrznych, które zawsze, prędzej czy później, prowadzą do Źródła.

Piotr Machul

„Oddalam się od muru, aby nie burzyć spokoju małego stworzenia. Wtedy dociera do mnie myśl, że Chrystus, wielki Pantokrator, pod którego stopami legła cała rzeczywistość, kryje się we mnie, tak jak ptak w szczelinie muru. Nieustannie porusza łaską, mieszka w wyłomie mojej istoty. Widziałem już takie obrazki. Mijałem takie kapliczki. Pan wszystkiego, wyblakły od słońca i deszczów, ukryty w zmurszałym, drewnianym domku. Postawiony «ponad wszelkim imieniem, jakie mogłoby zaistnieć nie tylko w tym życiu, ale i w przyszłym». Widziałem pęknięte figurki, rozrzucone w polu, zarastające trawą. Rozsiane po rowach znaki obecności Tego, który ma władzę nad wszystkim.” (fragment)

Michał Gołębiowski (ur. 1989 w Nowym Targu), pisarz, prozaik, eseista, tłumacz, historyk literatury. Redaktor „Christianitas” oraz „Nowych Książek”. Publikuje m.in. na łamach „Więzi” czy „Teologii Politycznej”. Do tej pory wydał m.in. książki Niewiasta z perłą, Bezkres poranka, Słodka ziemia. Jako eseista zajmuje się m.in. związkami wiary chrześcijańskiej z kontrkulturą i postmodernizmem. W 2022 roku otrzymał Nagrodę Specjalną Identitas za książkę Bezkres poranka. Sentymentalnie związany z rodzinnym Podhalem. Dalej tylko pola to jego debiut powieściowy.

Ebook w formatach epub oraz mobi.

Poszukiwanie dobra w sztuce życia. Drugi tom Breviarium Kanonu Kultury.

W świecie, który coraz częściej podważa wartości budowane przez pokolenia, Paweł Milcarek, redaktor i autor koncepcji monumentalnego projektu „Breviarium Kanonu Kultury”, zaprasza nas do podróży po moralnym dziedzictwie Europy łacińskiej. Po sukcesie pierwszego tomu, dedykowanego pięknu wyrażonemu w literaturze, przyszedł czas na drugą odsłonę antologii, tym razem skupiającą się na moralności. W pierwszej obcowaliśmy przede wszystkim z poezją, w drugiej niemal wyłącznie już z prozą.

Wydany w 2024 roku tom „Dobro w sztuce życia Europy łacińskiej” to niezwykła księga, która przenosi czytelnika w czas wielkich dzieł prozatorskich starożytności, średniowiecza i chrześcijaństwa. Główna idea tej części – wyrażona dewizą „Honeste vivere” ("Żyć godnie, szlachetnie, uczciwie") – prowokuje do refleksji nad życiem godnym w świecie zmagań moralnych i duchowych.

Antologia opracowana przez Pawła Milcarka to prawdziwy przewodnik po postawach moralnych, służący zarówno jako codzienna księga lektur, jak i podręczny skarbiec dziedzictwa kulturowego Europy. W drugim tomie znajdziemy fragmenty klasycznych dzieł filozofii i literatury – od Platona, Cycerona, poprzez dzieła Augustyna z Hippony, po pisma średniowiecznych teologów i moralistów. To zbiorowe dzieło największych umysłów zachodniego kręgu kulturowego zostało wzbogacone o polskie tłumaczenia i komentarze, które pomagają współczesnym odbiorcom zrozumieć kontekst historyczny i filozoficzny.

We wstępie redakcyjnym autor przypomina metodologię Arystotelesa, definiując książkę przez pytania dotyczące celu, materii, formy i autorstwa. Celem antologii jest inspirowanie czytelników do refleksji nad godnym życiem poprzez kontakt z wielkimi tekstami moralnymi Europy. Materię tomu stanowią teksty prozatorskie, które ukazują fundamenty moralności oraz drogi do sprawiedliwości i szczęścia. Forma antologii jako podręcznego przewodnika codziennego staje się narzędziem do lektury i refleksji, zaś autorami są najwięksi klasycy, wspierani przez zespół tłumaczy i redaktorów, na czele z Pawłem Milcarkiem.

W drugim tomie „Breviarium” znajdziemy fragmenty tekstów, które od wieków kształtowały europejską refleksję nad moralnością. Przykładowo, w „Obronie Sokratesa” Platona czytelnik może poznać siłę moralnej argumentacji Sokratesa, który w obliczu fałszywych oskarżeń głosił, że nic złego nie dzieje się człowiekowi dobremu. „Rozmowy tuskulańskie” Cycerona zawierają ponadczasowe wskazówki na temat radzenia sobie z cierpieniem i strachem przed śmiercią. Z kolei fragmenty „Wyznań” Augustyna z Hippony przedstawiają duchową walkę i proces nawrócenia, zaś „Etyka nikomachejska” Arystotelesa przypomina o podstawowych cnotach, takich jak umiarkowanie, męstwo czy sprawiedliwość, i pokazuje, jak można je rozwijać w życiu codziennym.

Breviarium zostało zaprojektowane jako codzienna księga lektur. Układ tomu umożliwia systematyczne zagłębianie się w teksty zgodnie z rytmem roku. Każdy fragment opatrzono wstępem, wskazówkami interpretacyjnymi oraz przypisami, które pomagają zrozumieć kontekst historyczny i filozoficzny. Wartościowym dodatkiem są także pytania refleksyjne, zachęcające do analizy treści oraz zastosowania ich w praktyce. Książka stawia czytelnika w roli aktywnego uczestnika – nie tylko odbiorcy wiedzy, ale również współtwórcy własnej refleksji nad życiem.

Głównym atutem książki jest jej uniwersalność. Milcarek nie tylko przypomina wielkie dzieła literackie, ale również ukazuje ich aktualność w kontekście współczesnych dylematów etycznych. Publikacja wzbogacona jest o liczne przypisy, komentarze i cytaty z polskich autorów, co czyni ją szczególnie atrakcyjną dla polskiego odbiorcy. Warto podkreślić, że w drugim tomie całkowicie zrezygnowano z poezji, skupiając się wyłącznie na prozie, która oferuje konkretne drogowskazy moralne i etyczne.

Drugi tom „Breviarium Kanonu Kultury” to prawdziwa uczta dla miłośników literatury i refleksji filozoficznej. To nie tylko narzędzie nauki i inspiracji, ale także przypomnienie o znaczeniu tradycji i mądrości w życiu każdego człowieka. Zdecydowanie warto sięgnąć po ten tom i pozwolić, by jego przesłanie wpłynęło na naszą codzienność. W świecie pełnym chaosu, taka lektura może być kluczem do odnalezienia harmonii i życia w zgodzie z zasadami „Honeste vivere”.

***

Drugi tom monumentalnej trylogii Breviarium kanonu kultury przynosi antologię literackich tekstów pisanych prozą, poświęconych rozważaniom kategorii etyki i dobra. Podtytuł Dobro w sztuce życia Europy łacińskiej i wyrażone po nim motto honeste vivere precyzują tematykę wokół problemu praktykowania dobra tak w życiu prywatnym, jak i społecznym. Erudycja autora Breviarium jest, zdaje się, nieograniczona, podsuwa Czytelnikowi masę wypowiedzi od starożytności po średniowiecze i dodatkowo z czasów nam współczesnych. Można na ich podstawie ułożyć zbiór wskazań, składających się na prawdziwą sztukę życia – dobrego i zacnego. Nauki te, jak pokazują historyczne przykłady, są jednak tylko postulatem, trudną do urzeczywistnienia wskazówką, jak żyć. Antologię uzupełniają wstawki – teksty nieoczekiwanie odsyłające Czytelnika do realiów polskich, często tych najnowszych. Jest to bardzo osobisty wybór tekstów, oddający poglądy i skojarzenia Autora, nie mniej ciekawy i pouczający. Niektóre z tak zarysowanych paraleli, podobieństwa sytuacji są poruszające. Dążenie do dobra, oczekiwanie dobra ze strony bliźnich jest stałą i niezmienną od wieków właściwością humanitas.
Prof. Mieczysław Mejor
Paweł Milcarek wykonał iście benedyktyńską pracę, która zasługuje na wielkie uznanie. Uporządkowane i przypisane na kolejne dni fragmenty przekładów polskich dzieł tak wielu autorów z tak wielu epok wymagało bez wątpienia ogromnej erudycji, pracowitości i zaangażowania. Opracowane przez niego Breviarium jest rodzajem „skrótu” lub wręcz rodzajem „naczynia”, w którym przekazana nam została w zrozumiałej i uporządkowanej formie ogromna spuścizna kanonu kultury Europy łacińskiej. Myślę, że może to być bardzo dobry punkt wyjścia do dalszych studiów nad kanonem literatury europejskiej kultury łacińskiej, do sięgania do dzieł w całości w przekładach polskich, ale również w języku oryginalnym, do ogromnej literatury przedmiotu; do wielkiej intelektualnej przygody, jaką jest kwerenda w bibliotekach i lektura dobrych i mądrych książek, wymiana myśli z ludźmi o podobnych zainteresowaniach w kraju i za granicą. Z tego powodu myślę, że Breviarium warto polecić zarówno młodzieży i dorosłym.
Prof. Adam Fijałkowski